Wie bepaalt eigenlijk of iets traumatisch genoeg is?

De dokter zei: “Nee, dit is geen trauma, dat hebben soldaten die in het leger hebben gevochten”.

Verslagen vertelde ze dit tegen me tijdens een sessie over haar dochter.

Als we het woord trauma horen, denken we vaak aan heftige gebeurtenissen.

Een oorlogservaring. Een ernstig ongeluk. Seksueel misbruik. Een overval of een andere levensbedreigende situatie.

En terecht. Dit zijn gebeurtenissen die diepe sporen kunnen nalaten.

Maar wat als jouw ervaring niet in dat rijtje past?

Wat als je jarenlang bent gekleineerd door een leidinggevende? Wat als je bent opgegroeid in een omgeving waarin je je emotioneel niet veilig voelde? Wat als je steeds opnieuw over je grenzen bent gegaan in een relatie? Is dat dan een trauma? Trauma gaat niet alleen over wat er is gebeurd.

We kijken bij trauma vaak naar de gebeurtenis zelf. Was die ernstig genoeg? Was er daadwerkelijk gevaar? Was het ‘erg genoeg’ om traumatisch genoemd te mogen worden?

Maar misschien is een andere vraag veel belangrijker:

Wat heeft deze gebeurtenis met jou gedaan?

Twee mensen kunnen hetzelfde meemaken en daar totaal verschillend op reageren. De één verwerkt het en gaat verder. De ander blijft er jaren later last van houden.

Grote T en een kleine t

Daarom spreek ik over een trauma met een grote T en een kleine t.

Een grote T kan bijvoorbeeld ontstaan door een levensbedreigende of zeer ingrijpende gebeurtenis. Een kleine t gaat vaker over ervaringen die op zichzelf minder extreem lijken, maar wel een grote emotionele impact kunnen hebben. Zeker wanneer ze zich herhalen.

Denk aan een kind dat regelmatig wordt afgewezen, uitgelachen of niet gezien. Het kan een overtuiging ontwikkelen als: ik ben niet goed genoeg of ik ben niet veilig.

Op zichzelf lijkt iedere afzonderlijke gebeurtenis misschien klein. Maar alles bij elkaar kan een diep spoor achterlaten.

Klein betekent dus niet onbelangrijk.

Wanneer je hoofd het begrijpt, maar je lichaam anders reageert

Soms weet je rationeel allang dat een gebeurtenis voorbij is.

Toch schiet je lichaam nog steeds in de stress wanneer iemand kritiek geeft. Voel je spanning in situaties waarin je je moet uitspreken. Of reageer je veel sterker dan je zelf begrijpt.

Je hoofd weet: ik ben nu veilig.

Maar je lichaam lijkt iets anders te vertellen.

Daarom kijk ik in mijn begeleiding niet alleen naar het verhaal dat iemand vertelt. Ik kijk ook naar wat iemand voelt, naar lichamelijke reacties, terugkerende patronen en de overtuigingen die iemand over zichzelf heeft ontwikkeld.

Dat is voor mij de kern van een holistische benadering: niet één onderdeel van iemand bekijken, maar de samenhang tussen hoofd, lichaam, emoties en omgeving.

Waar past EMDR in?

EMDR is een wetenschappelijk onderbouwde behandelvorm die vooral bekend is voor het verwerken van traumatische herinneringen.

Maar het kan ook een ingang zijn wanneer een belastende ervaring iemand vandaag nog steeds beïnvloedt.

Het doel is niet om de gebeurtenis uit je geheugen te wissen. Je weet nog steeds wat er is gebeurd. De emotionele lading kan echter veranderen, waardoor je er niet meer op dezelfde manier door wordt overspoeld.

In mijn praktijk combineer ik EMDR met ademtechnieken en een lichaamsgerichte benadering. Daarmee geef ik niet alleen aandacht aan de herinnering en de gedachten die daarbij horen, maar ook aan wat er in het lichaam gebeurt.

Dat past bij mijn bredere visie: van hoofd naar hart. Leren luisteren naar wat je lichaam en gevoel vertellen, zonder je verstand buiten spel te zetten. Juist de samenwerking tussen beide kan helpen om oude patronen te doorbreken en weer meer eigen regie te ervaren.

Je hoeft je ervaring niet te bewijzen.

Je hoeft jouw ervaring niet te vergelijken met die van iemand anders.

Je hoeft niet eerst iets verschrikkelijks te hebben meegemaakt om serieus te nemen dat iets je nog steeds beïnvloedt.

Misschien is dat uiteindelijk de belangrijkste boodschap. Je mag jezelf serieus nemen in wat er in jou leeft. Want uiteindelijk gaat het niet om het label.

Het gaat om de mens achter het verhaal.

En dat is wat ik zie als ik naar jou kijk!